Bohem tabiri ilk ne zaman çıktı bilmem. Şu anda günü gününe yaşayan serseri bir yaşam biçimini anlatıyor. Eski yunan tablolarında ve yazılarında bohemlik görmek mümkün. Gerçi bohemi anlamak için o kadar geriye gitmeye gerek yok sanırım. Çoğumuzun aklına bohem deyince 18. yüzyıl Paris'inde ufak bir hotelde gaz lambası altında eserini tamamlamaya çalışan bir yazar gelir. İki günde bir yemek yemekten suratı buruşmuş bir adam. İşte bu adamın silueti bana çok çekici geliyor. Bilmiyorum ama heralde böyle olmak istiyorum.
Bohem, batı kültürünün filmlerde, romanlarda hatta şarkılarda pazarladığı bir kültürdür. Çoğu filmde ve romanda baş karakter bohem bir yaşam tarzını benimsemiştir. Tek gecelik ilişkileriyle, rüzgarda savrulan dağınık saçlarıyla, ve anı yaşayan ve bundan zevk alan umursamaz bir karakter. Bazen sonu korkunç bir ölümle bitse de öyle bir anlatılır ki bohem çekicidir her zaman. Şarkılar da bohemin mistik, vurdumduymaz ve savruk dünyasına açılan bir kapıdır. İlk akla gelen ''La Boheme'' dir sanırım. İşte bohem tüm çekiciliğiyle karşınızda ;
(fransızcası ve ...'yla başlayan ingilizce tercümesi) La bohème
Je vous parle d'un temps ...I tell you about a time Que les moins de vingt ans ne peuvent pas connaître ...That teenagers (lit.: those less than 20 years old) cannot know about Montmartre en ce temps-là accrochait ses lilas ...At that time, Montmartre hung its lilacs (pale blue or white, early-blooming flowers) Jusque sous nos fenêtres et si l'humble garni ...right up to our windows, and even if our humble furnished room Qui nous servait de nid ne payait pas de mine ...That served us as a (love-)nest didn't look like much C'est là qu'on s'est connu ...It was there that we knew each other Moi qui criait famine et toi qui posais nue ...Me, crying hunger, and you, posing in the nude
La bohème, la bohème. Ça voulait dire on est heureux ...La bohème, la bohème. That meant "one is happy" La bohème, la bohème. Nous ne mangions qu'un jour sur deux ...La boème, la bohème. We only ate once every two days.
Dans les cafés voisins ...In the neighbouring cafes Nous étions quelques-uns ...We were people Qui attendions la gloire et bien que miséreux ...that waited for glory (fame) and although miserable Avec le ventre creux ...with empty stomacs (lit.: hollow bellies) Nous ne cessions d'y croire et quand quelque bistro ...we never stopped believing [in it] and when some pub (of course, 'bistro' is a typically french café) Contre un bon repas chaud ...in exchange for a warm meal Nous prenait une toile, nous récitions des vers ...accepted a painting (lit.: a canvas), we recited verses Groupés autour du poêle en oubliant l'hiver ...gathered around the stove, forgetting about winter.
La bohème, la bohème. Ça voulait dire tu es jolie ...La bohème, la bohème. That meant "you are pretty" La bohème, la bohème et nous avions tous du génie ...La bohème, la bohème, and all of us were geniuses (lit.: 'had genius')
Souvent il m'arrivait ...Often [it happened to me that], Devant mon chevalet ...before my easel, (i.e. the stand upon which a painter puts the canvas he is working on) De passer des nuits blanches ...I spent sleepless nights Retouchant le dessin ...touching up (=making minor corrections to) the drawing De la ligne d'un sein ...of the line of a breast Du galbe d'une hanche et ce n'est qu'au matin ...of the figure of a hip, and only at morning Qu'on s'asseyait enfin ...one sat down at last Devant un café-crème ...before a café-crème (coffee with much hot milk) Epuisés mais ravis ...exhausted, but exhillarated Fallait-il que l'on s'aime et qu'on aime la vie ...It must have been so that we loved each other, and that we loved life ...(a rather stiff translation of a fluent French sentence, but I don't know how to put it otherwise)
La bohème, la bohème. Ça voulait dire on a vingt ans ...La bohème, la bohème. That meant "one was twenty years old" La bohème, la bohème et nous vivions de l'air du temps ...La bohème, la bohème and we lived from the 'spirit of the age' ...(That's literally what 'air du temps' means, but I'm sure that's notthe right way to put it in English. In French it has the connotation ofliving from air and nothing else, especially nothing material while atthe same time referring to the typical feeling in society at thatparticular time)
Quand au hasard des jours ...When, some days in a whim Je m'en vais faire un tour ...I go out and take a walk A mon ancienne adresse ...to my old address Je ne reconnais plus ...I no longer recognise Ni les murs, ni les rues ...nor the walls, nor the streets Qui ont vu ma jeunesse ...that witnessed (lit.: saw) my youth En haut d'un escalier ...At the top of a stairway Je cherche l'atelier ...I search for the workshop Dont plus rien ne subsiste ...of which nothing remains Dans son nouveau décor ...In its new décor Montmartre semble triste et les lilas sont morts ...Montmartre looks sad, and the lilacs have died.
La bohème, la bohème. On était jeunes, on était fous ...La bohème, la bohème. We were young, we were crazy La bohème, la bohème. Ça ne veut plus rien dire du tout ...La bohème, la bohème. It doesn't mean anything at all anymore.
ve Türkçe tercümesi ;
yirmi yaşın altındakilerin bilemeyeceği zamanlardan söz ediyorum size. o vakitler montmartre; leylaklarını, pencerelerimizin altına kadar asardı. bize yuva olan fakirhanemiz beş para etmese de tanıştığımız yerdi orası. ben açlıktan bağırırken, sen çıplak poz veriyordun.
bohem, bohem mutluyuz demekti
bohem, bohem ancak iki günde bir yemekti.
komşu kafelerde, şöhreti bekleyen birkaç kişiydik kazınan bir mide ve sefaletimize rağmen inancımızı yitirmiyorduk.
ve bazı bistrolarda sıcak yemek karşılığında bir tuval alıyor, sobanın etrafında toplanıp dizeler döktürüyorduk.
çok zaman şövalemin önünde bir göğüs çizgisinin bir kalça kıvrımının desenlerini düzelterek beyaz geceler geçirirdim. ancak sabah olunca, birer kafe-krem alıp otururduk: tükenmiş ama hoşnut, birbirimizi sevmeli, yaşamı sevmeliydik: bohem, bohem yaş yirmi demekti bohem bohem hepimiz o zamanın havasına girmiştik.
günlerden bir gün tesadüfen; eski adresime yolum düştü. gençliğimi görmüş duvarları, yolları hiçbirini çıkaramadım.
bir merdiven üstünden, artık eser kalmamış atelyeyi aradım. yeni dekoruyla üzgün gibi geldi montmartre ve leylaklar ölmüş.
bohem, bohem gençtik, çılgındık. bohem, bohem hiçbir şey ifade etmiyor artık.
Evet aslında bohemlik üzerine anlatmaya çalıştığım her şey bu şarkıda mevcut. Şimdi şarkıda bahsedilen kişiyi özetleyelim ; karnı çoğunlukla aç, yaratıcı ama bir türlü beklenen patlamayı yapamayan bir sanatçı. ama tüm olumsuzluklara rağmen umutlu ve mutlu... Türkiye'de boheme gelirsek bohem dışlanır. TÜrk örf ve adetleri bohemin toplum hayatına indirdireceği darbeden çekinir. İnancına ters düşer. Bu yüzden pek de iyi gözle bakılmaz boheme. aklıma bohem deyince iki isim geliyor Türkiye'de. Necip Fazıl ve Neyzen Tevfik. Necip Fazıl değişiminden önce yaşadığı hayatı bohem olarak niteliyor. Ama kim ne derse desin. Büyük dönüşü yapmasa bugün hakkında bu kadar çok bahsetmeyeceğimiz kesin. Kendisi bohem çizgisinden kayarak daha mütevazi ve toplum tarafından benimsenen bir hayata dönüyor. İşte belki de Necip Fazıl'ı Necip Fazıl yapan buydu. Neyzen Tevfik'e gelince şu anda çok iyi içen bir sanatçıdan daha fazlası bilinmiyor. Demek istediğim kültürümüz Neyzen Tevfik'i bir bakıma cezalandırmış. Necip Fazıl'ı ise ödüllendirmiş. Anlatmaya çalıştığım tam da bu aslında. Türk örf ve adetleriyle çelişen bohemin Türkiye'de asla baskın olamayacağı...
Tabii bir de çingenelerin bohemliğinden bahsetmek lazım. Eğer bohemlik gününe yaşamaksa heralde çingenelerden daha iyi bohem bulunamaz. Ama benim algım ve idealize ettiğim bohem buna karşı çıkıyor. Bana göre bohem en azından bohem yaşadığını anlayacak kadar enteletüel bir birikime sahip olmalı. Ne yaşadığını bilmeli ve tadını çıkarmalı. Yoksa çingenelerden ve görünce yolumuzu değiştirdiğimiz şarapçı amcalardan daha bohem insanlar bulamayız ki bunların hepsi benim kuruntularım...
Günümüze gelirsek ; ortalama bir Türk gencinin bohemi çekici bulması ve öyle olmak istemesi gayet makul bir düşünce. Ancak gerçekleştirebilmesi çok zor. Çünkü bahsedilen ortalama Türk gencinin yaşamı ilkokuldan beri planlıdır. Kimse o yoldan kolay kolay sapamaz. Nedir bu yol ; İlköğretime başlanır, Sonunda iyi bir liseye gitmek için sınava girilir. Liseye başlanır. Sınava girilir. Üniversite deeerken. Bir bakmışsınız Hayata atılmıştır bizim ortalama Türk genci. Bohemliğin savurganığından ve ateşinden geriye küller kalmıştır. ve Bohem ölmüştür... Hayal
Bu akşam bir ateş duyup etimde, Kadın kadın diye içimi oydum. Ruhuma bir serin yer istedim de, Alnımı mermerin üstüne koydum.
Birden karanlıklar sökülüverdi; Odama bir hayal dökülüverdi; Karşımda gerildi, bükülüverdi; Onu gözlerimle çırçıplak soydum
Artık ben ne günah olsa işlerim, Yumuşak yastığa geçti dişlerim. Bir an kadar sürdü can verişlerim, Ey kadın bu akşam sana da doydum...
Buradasınız: 
